AEX op laagste niveau afgelopen jaar

De reeks van zes dagen met dalende Amerikaanse aandelenmarkten heeft de angst voor een correctie of zelfs een beurskrach gevoed. De oplopende rente lijkt net als begin februari, toen de beurzen ook corrigeerden, de hoofdschuldige. Daar staan echter een goed draaiende economie en oplopende bedrijfswinsten tegenover.

De Dow Jones Index verloor woensdag 3,2 procent en donderdag nog eens 2,1 procent. Alle aandelen in de bekendste Amerikaanse index kregen een opdoffer. De S&P 500 ging met vergelijkbare percentages achteruit en zakte vorige week met ruim 5 procent.

De Amerikaanse beurzen hebben nu zo’n 7 procent verloren op de laatste recordstanden. Daarmee is nog geen sprake van een correctie, want dat is een koersdaling van minstens 10 procent, maar de beurs is wel een stuk op weg.

Begin dit jaar hadden de Amerikaanse beurzen wel te maken met een correctie. Toen ging er net iets meer dan 10 procent van de S&P 500 af door angst voor een oplopende rente. Een hogere rente drukt de koersen van zowel obligaties als aandelen naar beneden.

Rentestijging

De Amerikaanse tienjaarsrente is de laatste weken duidelijk door de grens van 3 procent gegaan en staat inmiddels in de buurt van 3,2 procent. Dit is het hoogste niveau sinds 2011, maar het is in historisch perspectief nog steeds behoorlijk laag.

Tegenover de angst voor oplopende rente staat een Amerikaanse economie die naar een hogere versnelling is geschakeld. De afgelopen twee kwartalen groeide de economie met meer dan 4 procent. De bedrijfswinsten lopen ook op en het ziet ernaar uit dat de winstgroei in 2017 en 2018 samen uitkomt op 35 procent.

Voor de waardering van aandelen is de rente van belang, maar uiteindelijk zijn de bedrijfswinsten en de toestand in de economie minstens zo belangrijk. Met beiden gaat het in de VS nog crescendo waardoor verdere grote koersdalingen volgens de meeste beleggingsexperts niet erg waarschijnlijk zijn.

Maar dat is geen garantie, natuurlijk. Een stijgende rente maakt de in koers gedaalde obligaties voor beleggers die nu willen instappen aantrekkelijker. Dat geldt in mindere mate voor de eveneens in koers gedaalde aandelen, omdat analisten de toekomstige winsten tegen een hogere rente naar het heden moeten vertalen, wat ertoe leidt dat de koersdoelen lager worden. Met name bedrijven met optimistische verwachtingen over hoge winsten in de verre toekomst worden hierdoor geraakt. De grootste verliezers van de oplopende rente zijn daarom te vinden onder de naar verwachting snelgroeiende technologiebedrijven die nu nog verlies maken. In dit soort tijden blijven de defensieve aandelen zoals de makers van consumentenproducten beter liggen.

Beleggers kijken uit naar de kwartaalresultaten die later in de week naar buiten komen en in afwachting hiervan is de stemming op de Europese aandelenbeurzen vanochtend terughoudend na de zware koersverliezen van afgelopen week. Na een iets hogere opening staat de AEX inmiddels in de min en noteert deze de laagste stand van het afgelopen jaar.

Angst

De euforie is compleet verdwenen. De angst overheerst. Veel parameters om dit te meten laten extremen zien. De fear & greed index laat zien dat beleggers enorm angstig zijn geworden. Putopties worden massaal gekocht, beleggers vertrouwen het niet langer. Afgelopen donderdag eindigde de fear & greed index op de allerlaagste stand ooit van 5 punten. Vrijdag liet wallstreet een herstel zien, zodat de ”angstindex” ook weer wat kon klimmen.

Bodem ?

We zijn het niet gewend, structureel dalende koersen. Dus bij iedere opleving wordt dan gedacht dat er een bodem op de borden staat. Vaak was dat ook zo afgelopen jaren.

De VIX is een maatstaf voor de verwachte beweeglijkheid van de S&P 500 index voor de komende 1-2 maanden. De VIX meet de rust/onrust. Hoe lager deze index, hoe meer rust er heerst (en dus hoe goedkoper de optiepremies). Deze VIX is ruim verdubbeld in een week tijd en laat zien dat  rust in korte tijd is omgeslagen naar paniek.

Het zou best eens zo kunnen zijn dat we het grootste gedeelte van de koersdaling alweer achter de rug hebben en dat de daling wat overdreven is en kansen biedt voor korte termijn beleggers. Ook lange termijn beleggers kunnen goede zaken doen doordat ze aandelen nu op aantrekkelijker niveaus kunnen (bij)kopen. Of dit op middellange termijn ook zo is hangt vooral  af van de vraag of de economie echt gaat verslechteren of (nog) niet …